*اطلاعات موجود در سایت بیشتر بصورت میدانی جمع آوری شده است و احتمال اشتباه وجود دارد . ما را در رفع اشتباهات و تکمیل اطلاعات، یاری نمایید . منتظر ارسال مقالات، مطالب و دست نوشته های شما اهالی روستا، درباره موضوعات مختلف هستیم*

مونوگرافی، توصیفی ژرف از یک روستا

 

 

مونوگرافی که ترجمه آن تک نگاری است یکی از شیوه‌هایی است که در روش ژرفائی برای مطالعه جوامع محدود مورد استفاده قرار می‌گیرد.

در تک نگاری جوامع کوچک و محدود بطور همه جانبه مورد بررسی قرار می‌گیرند. به عنوان دیگر تک نگاری توصیفی است ژرف و همه جانبه از یک ده یا یک خانواده یا یک طایفه. به عنوان مثال در تک نگاری یک ده اوضاع اجتماعی، اقتصادی، جمعیتی و فرهنگی، نهادها، هنجارها و بطور کلی کلیه جزئیات زندگی مردم روستا و مشخصات روستا مورد بررسی قرار می‌گیرد.

تک نگاری روستایی را غالباً در مناطقی بکار می‌برند که اطلاعات کافی در زمینه ساخت اجتماعی اقتصادی آن مناطق وجود نداشته باشد و در چنین مواردی انتخاب یک دهنمونه و متوسط الحال که ویژگیهایش حتی الامکان معرف جامعه کلی باشد, می‌تواند طرحی کلی از ساخت اجتماعی اقتصادی منطقه را نشان دهد.

 مونوگرافی به معنای مطالعه " واحد موضوعی " نیز آمده است: مونوگرافی که به معنی تحقیق و نگارش یک واحد است، در واقع "واحد موضوعی " را شامل می‌شود نه واحد جغرافیایی را. با این محدود کردن واحد، محقق می‌تواند در زمینه‌ای که تبحر دارد به تحقیق و مطالعه بپردازد.

 

 

 

فهرست مندرجات:

 

۱ - تک نگاری
       
۱.۱ - ریشه لغوی تک نگاری
۲ - نگاه اجمالی
۳ - تک نگاری
       
۳.۱ - سابقه تاریخی
       
۳.۲ - ویژگیهای اساسی
       
۳.۳ - طرح تک نگاری
۴ - سیر تحولی و رشد
۵ - تاریخچه ی مونو گرافی
       
۵.۱ - تاریخچه ی مونو گرافی در جهان
       
۵.۲ - مونو گرافی یا تگ نگاری در ایران
۶ - مراحل مطالعه روستا به شیوه تک نگاری
۷ - مونوگرافی یا مردم نگاری
۸ - ارتباط مردم نگاری با مردم شناسی
۹ - روش های تحقیق مونوگرافی
       
۹.۱ - قلمرو جغرافیایی
       
۹.۲ - قلمرو موضوعی
       
۹.۳ - زمان تحقیق
       
۹.۴ - تعداد محقق
       
۹.۵ - روش جمع آوری اطلاعات
       
۹.۶ - روایی و پایایی ابزار سنجش
۱۰ - تک نگاری لایتناهی
       
۱۰.۱ - تک نگاری یک فرمان
۱۱ - غلامحسین ساعدی و تک‌نگاری‌های مردم‌شناسانه‌اش
۱۲ - نمونه ای از کار های تحقیقی مونوگرافی
۱۳ - نتیجه
۱۴ - ساختار نگارش مونوگرافی( تک نگاری) یک روستا
۱۵ - فصل یک
۱۶ - فصل دوم
۱۷ - فصل سوم
۱۸ - فصل چهارم
۱۹ - فصل پنجم
۲۰ - فصل ششم
۲۱ - فصل هقتم
۲۲ - پیوندها
۲۳ - جستارهای وابسته


 

 

 

تک نگاری(Monographie)


تک نگاری توصیفی است ژرف و دقیق از یک شخص (بیوگرافی) یا یک واحد اجتماعی مانند: خانواده ، طایفه ، یا قبیله ، قشر اجتماعی ، یا یک روستا یا یک واحد اجتماعی مشابه دیگر که جنبه‌های مختلف آن را در بر می‌گیرد. تک نگاری بر اساس مشاهده مستقیم و عینی استوار است. محقق با شرکت فعال در زندگی مردم جامعه مورد بررسی، معاشرت با آنها و بکار بردن فنون مصاحبه و پرسشنامه، وقایع و امور اجتماعی را از نزدیک مشاهده، مطالعه و توصیف می‌کند.


 

 

ریشه لغوی تک نگاری


واژه منوگرافی از دو جز (monos) یعنی واحد، یکتا، تک و (Graphos) یعنی تصویر، توصیف و نگارش ترکیب می‌شود، و در مجموع به معنی توصیف، تصویر یا نگارش یک واحد است. در ترجمه فارسی معادل این واژه تک نگاری انتخاب شده است. در واقع تک نگاری یک شیوه تحقیق جامعه شناسیاست و محقق با بکار بردن این شیوه، پدیده‌های اجتماعی جامعه‌های کوچک را بطور ژرف و دقیق و همه جانبه مورد بررسی قرار می‌دهد.

 

 

 

نگاه اجمالی


مطالعات روستایی اعم از کاربردی یا دانشگاهی که صرفا جنبه نظری دارد بطور عمده با دو شیوه علمی انجام می‌پذیرد، یکی مطالعات پهنا نگر (Extensive) که در مورد مسایل معینی و در سطح وسیعی صورت می‌گیرد. در این نوع مطالعات به علت وسعت جامعه، که بررسی آن هزینه زیادی را در بر دارد از روش‌های آماری استفاده می‌شود. به این ترتیب که از کل دهات یک منطقه تعدادی  ده براساس نمونه گیری انتخاب می‌شود و مورد بررسی قرار می‌گیرد.

 

نوع دوم مطالعات ژرفا نگر (Intensive) است. اگر موضوع مطالعه مستلزم دقت و عمق بیشتری باشد، حوزه آن محدود خواهد بود. در این صورت تحقیق منحصرا به یک موضوع یا یک اجتماع کوچک و محدود از نوع روستا اختصاص پیدا می‌کند. این نوع مطالعات که با شیوه ژرفایی انجام می‌گیرد، تک نگاری یا مونوگرافی نامیده می‌شود.

 



تک نگاری


لغت تک نگاری را در ترجمه مونوگرافی بکار برده اند. همگان در کاربرد این مفهوم، دیدگاهی یکسان ندارند، زیرا بعضی مفهوم «یکتانگاری» یا «روش بررسی موارد برگزیده» را به جای آن بکار می برند. منظور، مطالعه یک امر اجتماعی، نهاد، دسته، جمعیت، جامعه، گروه یا سازمان معینی است که با شناسائی دقیق آن می توانیم به یک سری قواعد کلی که احتمالاً در موارد مشابه دیگر نیز برقرار است، برسیم.

 

احسان نراقی در مقدمه کتاب طالب آباد اثر جواد صفی نژاد، در تعریف این روش می نویسد:
 
»تک نگاری توصیفی است ژرف و دقیق از یک شخص (بیوگرافی) یا یک واحد اجتماعی مانند خانواده، طایفه ، قبیله، قشر اجتماعی یا یک ده که جنبه های مختلف آن را در بر می گیرد. تک نگاری براساس مشاهده مستقیم و عینی استوار است. محقق با شرکت فعال در زندگی مردم جامعه مورد بررسی، معاشرت مستمر با آنها و بکار بردن فنون مصاحبه و پرسشنامه، وقایع وامور اجتماعی را از نزدیک مشاهده، مطالعه و توصیف می کند. تک نگاری نه تنها جنبه های گوناگون حیات اجتماعی از جغرافیا گرفته تا ساخت های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، خانوادگی، ارزش ها، نهادها، هنجارهای اجتماعی و ویژگی های مختلف دیگر یک واحد اجتماعی را به نحو دقیق تصویر می کند، بلکه به روابطی در درون این ساخت ها موجود است نیز توجه دارد، و آنها را تعیین می کند .«

 

بنابراین، به درستی می توان گفت مونوگرافی عبارت است از: مطالعه جامع یک اجتماع و یا یک امر اجتماعی نظیر خانواده، کارخانه، طبقه و غیره: تشریح همه جانبه یک پدیده، یا مجموعه ای از پدیده هاست. در تک نگاری ابتدا از وضع عینی، ظاهر، سطح خارجی پدیده که قابل مشاهده است، آغاز می کنند، سپس ابعاد ذهنی، روانی و پیچیده آنرا به نگارش در می‌آورند. بدین سان، در این مفهوم کلیت و هم فردیت دیده می شود. کلی است، چون در خلال آن همه اضلاع یک کل شناخته می شود و جزئی است چون یک پدیده، نظیر یک ده، کی کارخانه، یک مدرسه در همه ابعادش سنجیده می شود.


 

 

 

سابقه تاریخی

 

تحقیق به شیوه تک نگاری را نخستین بار فردریک لوپله در قرن نوزده در توصیف زندگی کارگران بکار برده است. از نظر لوپله خانواده واحد اساسی اولیه واساسی برای مطالعات جامعه شناسی است، وی طی مسافرت های متعدد خود تعداد ۳۶ خانواده کارگر اروپائی را مورد بررسی قرار داد و نتایج بررسی های خود را به صورت کتابی زیر عنوان کارگران سال ۱۸۵۵ منتشر کرد: لوپله با بکار بردن این روش در تحقیقات اجتماعی خدمت گرانبهائی به دانش جامعه شناسی کرده است. روش او بعدها بوسیله دیگر محققان تکمیل شد و در زمینه شناخت جوامع روستائی بکار رفت.

 

تک نگاری های اولیه بیشتر جنبه تاریخی داشت، چنانکه در پایان قرن پیش آدامر مطالعه تاریخی درباره دهات نیوانگلند انجام داده و تحقیقات مشابهی در سال های ۱۹۰۶ و ۱۹۰۷ باهتمام دو محقق دیگر بنام های ویلیامز و ویلسون تحقق پذیرفته بود.

 

نخستین مطالعات روستایی به شیوه تک نگاری در امریکا در دهه های نخست قرن بیستم انجام گرفت، ازجمله محققانی که در تحقیقات روستائی از این شیوه استفاده کرده اند، یک مرد روحانی بنام ویلسن بود که شانزده بررسی درباره جوامع روستایی محلی و موسسات مذهبی آنها به انجام رسانده است.

 

مطالعات روستائی کاسته بود به همین جهت این قبیل مطالعات در آغاز بوسیله روحانیون انجام گرفت و منظور آنها این بود که با شناخت علل کاهش نفوذ کلیسا در اجتماعات در امریکا ابتداء بیشتر به خاطر تاثیر تمدن های جدید صنعتی در روستا بود که شیوه زندگی مردم روستائی را دستخوش دگرگونی کرده و از نفوذ کلیسا در اجتماعات روستائی تدابیری در حل دشورای های زندگی مذهبی مردم روستاها اتخاذ کنند، تا بلکه بتوانند از ضعف مذهب جلوگیری کنند.

 

از مطالعات شبه تک نگاری در جامعه شناسی روستایی رساله دکتری نلسون به سال ۱۹۲۴ درباره یک روستای ایلالت «یوتا» است که از اهمیت زیادی برخوردار می باشند. در اروپا و از جمله در فراسنه نیز نخست پژوهش های تاریخی روستائی مورد عنایت بود و به عنوان نمونه می توان از دو کتاب «ده در نظام قدیم» اثر بابو در سا ل۱۸۸۲ و «دهقان و کارگران از هفتصد سال قبل تاکنون» نوشته آونل در سال ۱۸۸۹ یاد کرد.

 

پس از جنگ جهانی دوم تحت تاثیر جامعه شناسی امریکا و روش های بررسی که در آن سرزمین متداول بود، جامعه شناسان اروپائی به مطالعات روستائی پرداختند. در آسیا باید از هندوستان به عنوان پیشگام مونوگرافی یاد کرد. از جمله آثار متقدمان می توان به کتاب «دهات هند» اثر سرینیواس با همکاری جمعی از دانشمندان هندی ۱۹۶۰)) اشاره کرد.

 

هانری مندراس زیر عنوان «مطالعات جامعه شناسی روستائی» یک ده امریکائی و یک ده فرانسوی را از دیدگاه جامعه شناسی روستائی مورد مطالعه و مقایسه قرار داد. در سال ۱۹۲۷ مطالعاتی درباره ۱۲ روستای اطراف رودخانه رن در آلمان صورت گرفت. در رومانی جامعه شناسی بنام گوستی با کمک شاگردان خود به تنظیم ۶۲۸ تک نگاری روستائی همت گماشت. در سال ۱۹۵۳ دو تن از محققان فرانسوی بنام «برنو» و «بلانکار» تک نگاری کاملی درباره یک ده فرانسوی منطقه «نرماندی» عرضه کردند و در آن از تاریخ، جغرافیا، جمعیت، اقتصاد، مراحل اساسی زندگی مردم از تولد تا مرگ و نیز از اندیشه ها، پندارها، ارزش ها و هنجارهای اجتماعی به دقت بحث کردند.


در ایران تک نگاری به صورت ناقص وتقریباً ادبی از سال ۱۳۳۳ با چاپ کتاب اورازان و بعد در سال ۱۳۳۷، تات نشین های بلوک زهرا  توسط جلال آل احمد آغاز شد که بیشتر توجه به تحقیق در باب عقاید و آداب و رسوم و فرهنگ عامه بود و خصوصیات طبقات و گروه ها و نهادهای اجتماعی را در بر نمی گرفت.

 

بعدها موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی به عنوان اولین پایگاه علمی بررسی های مبتنی بر تک نگاری، مبادرت به انتشار بررسی هائی از قبیل «فشندک» از هوشنگ پور کریم، «بوش» از سیروس طاهباز، «ایلخچی» از غلامحسین ساعدی و «خیاویا مشکین شهر» از همین نویسنده نموده واز سال ۱۳۴۲ این مطالعات وارد مرحله تازه‌ای از رشد خویش شد.

 

از جمله کتاب های بعد از سالهای چهل می توان به « جزیره خارک در دوره استیلای نفت » و « مونوگرافی ده طالب آباد » اشاره نمود که دارای شیوه ای نزدیک به شیوه امروزی مونوگرافی با تک نگاری است.


 

 

 

ویژگی های اساسی

 


الف) مطالعه ای مشاهده ای:

تک نگاری را کمتر در تحقیقات آزمایشی مورد استفاده قرار می‌دهند. با این شیوه تحقیق، پژوهشگر، به مشاهده مستمر ومنظم پدیده مورد نظر می پردازد، بدون آنکه متغیری را جابجا یا دستکاری کند. بدینسان می توان گفت، تحقیق یا تک نگاری، پژوهشی پذیرا یا منفعل است.


ب) مشاهده همراه با مشارکت:

 در کار تحقیق با این روش، بهتر آن است که محقق با موضوع مورد تحقیق زندگی کند. بدین قرار، همانطور که خواهیم دید، محققی که دست بکار تهیه تک نگاری از یک روستا می زند، سال ها در آنجا زندگی می کند تا به ژرفای مسائل دست یابد و از «تحمل عقاید خاص خویش به واقعیت » مورد نظر، اجتناب نماید.

 

پ) مطالعه طولی:

در روش های رایج مطالعات طولی، پدیده در یک برهه بریده از زمان مطالعه نمی شود. یا به تعبیر دیگر، پدیده مورد مطالعه تنها به صورت اشیاء منجمد دیده نمی شود، بلکه پویائی، آهنگ و مسیر آن و عوامل اساسی که در حرکت پدیده موثرند، مطرح و شناخته می شوند، در تک نگاری نیز چنین است. با این تفاوت که معمولاً در یک تحقیق طولی، نظیر پانل یا روند پژوهی آنطور که در فصل خاص خود آمده است، معمولاً نسل یا جمعیت خاص، در مقاطع گوناگون زمانی شناخته می شود حال آنکه در جریان تک نگاری، محقق واحد مورد مطالعه را با هدف شناخت بافت آن از هر جهت مورد تتبع قرار می دهد.

در مطالعات پهناگر، یا وسیع تنها یک ضلع یا بعد از واقعیت دیده می شود، حتی در پژوهش های به اصطلاح کیفی یا ژرفانگر، نیز تا حدودی چنین است. فرض کنید درجریان تحقیقی در باب گزینش همسر در ایران معاصر سوال « چگونه همسر خود را انتخاب کردید؟ » مطرح شود و نتیجه نهایی نشان دهد که فلان شیوه همسر گزینی در این حد دارای فراوانی است. در پژوهشی عمقی با ژرفائی آن وضع چندان تمایز نمی یابد، زیرا می پرسیم، چرا از این شیوه در گزینش همسرتان استفاده کردید؟ یا چه کسانی به شما در این امر کمک کردند؟ و ... در حالی که در یک پژوهش که با استفاده از روش تک نگاری صورت می گیرد، تا ماهیت پدیده یا فرد مورد مطالعه بطور کامل دیده می شود. گذشته فرد، خانوده اولیه او، شغل، تحصیل، سن، جنس، وضع در آمد، و حتی شبکه ارتباط او شناخته می شوند.

 


ث) چند رشته ای بودن:

هر تحقیق اجتماعی در معنای وسیع کلمه چند رشته ای است. در حقیقت، در جریان تحقیقات انسانی ـ اجتماعی مرزهای کلاسیک دانش فرو می ریزند. به عنوان مثال، چه کسی می تواند بگوید مطالعه طلاق صرفاً یک مطالعه اقتصادی است؟ بی هیچ شبه اقتصاد جامعه و خانواده بر طلاق تاثیر می گذارد، اما تنها عامل موثر نیست. بنابراین، محققی که مطالعه طلاق را مورد نظر قرار می دهد، باید آنرا از زوایای روان شناسی، اقتصاد، جمعیت شناسی، جامعه شناسی و ... مورد مطالعه قرار دهد.

 

در تک نگاری این خصیصه بیشتر و بهتر به چشم می خورد. جامعه شناسی که به عنوان مثال به کار تک نگاری یک ده می پردازد، باید با فنون مختلف آشنائی داشته باشد، از دست آوردهای علوم مختلف بهره گیرد و با اقامت طولانی در ده، شرکت فعال در زندگی مردم و از طریق مشاهده مستقیم و عینی، جنبه های مختلف اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی، جمعیتی و...زندگی مردم را به همان گونه که هست ثبت کند، آنها را طبقه بندی کرده مورد تحلیل قرار دهد و سرانجام گزارش نهائی را تهیه کند.

 

ماهیت پدیده های اجتماعی، یعنی اضلاع متعدد آنها از سوئی و امکان تحقیق مطالعه تام با این روش، موجب شده است که تک نگاری در زمره عمیق ترین مطالعات اجتماعی به حساب ‌آید. چه، به درستی می توان گفت که در این روش تمام جوانب مربوط به یک موضوع واحد مورد توجه قرار می گیرد و در صورتی که بادقت انجام شود، یکی از عمیق ترین روشهائی است که در تحقیقات اجتماعی معمول است.


برخی از جامعه شناسان عقیده دارند، روش تک نگاری که در مطالعه یک موضوع، یک سازمان، یک شخص یا یک اجتماع کوچک به می رود، غالباً بر این اصل مبتنی است که هر مورد، نمونه موارد بیشمار متشابهی است، و در نتیجه به کشف قوانین و اصول کلی منجر می‌گردد.


از این روست که در هر تحقیق اجتماعی، اعم از مطالعه پهنا نگر و مطالعه عمقی استفاده از این روش توصیه می شود. به عقیده هانری مندراس، «مطالعات پهنا نگر که در مورد مسئله معینی درمجموع مناطق وسیعی صورت می گیرد، هر چند مفید باشد، باز بدون تک نگاری های علمی که امکان می دهد مسئله بررسی شده ای مجدداً در تمام جامعه خاصی مورد مسئله معینی در مجموع مناطق وسیعی صورت می گیرد، هر چند مفید باشد، باز بدون تک نگاری های علمی که امکان می دهد مسئله بررسی شده ای مجدداً درتمام جامعه خاصی مودر پژوهش قرار گیرد، مفهوم نمی گردد.


 

 

طرح تک نگاری


محقق، در جریان چنین مطالعه ای با انبوه وسیع داده ها مواجه می شود. تک نگاری چه در یک روستا، چه در یک واحد کار و ... انسان را در برابر داده هائی بسیار متعدد و متنوع قرار می دهد. سوال این است که از کجا باید آغاز کرد؟


طرح چنین مطالعه ای را می توان از نظرات ژرژگورویچ در آغاز اثرش «داعیه کنونی جامعه شناسی» با بحث از جامعه شناسی ژرفانگر ارائه داد. به نظر او پدیده های اجتماعی دارای لایه‌هائی چند است. لایه های سطحی عینی ترند و مطالعه آنان نیز به روش های پهناگر میسر است و حال آنکه لایه های عمقی، کیفی و ذهنی اند و مطالعه آنان باید با روش هائی ظریف تر صورت گیرد. در جهان واقع، لایه های پدیده اجتماعی در جریان تاثیر و تاثری دائم قرار می گیرند و با یکدیگر کل واحدی را تشکیل می دهند. بنابراین، محقق از لایه های سطحی آغاز می کند )نظیر مورفولوژی، جغرافیا، اکولوژی و ...) و سپس به سطوح ژرفائی دست می یابد (نظیر افکار عمومی، عقاید جمعی و ...) و در این راه، از مشاهده و مصاحبه سود می‌جوید.

 

 

 

سیر تحولی و رشد

 

تک نگاری نه تنها جنبه‌های گوناگون حیات اجتماعی از جغرافیا گرفته تا ساختارهای اقتصادی فرهنگی، خانوادگی، ارزش‌ها، نهادها، هنجارهای اجتماعی و ویژگی‌های مختلف دیگر یک واحد اجتماعی را به نحو دقیق تصویر می‌کند. سابقا تک نگاری آنتی‌تز آماری تلقی می‌شد، اما امروز به عنوان شیوه خاصی برای تنظیم اطلاعات مربوط به یک واحد اجتماعی مورد توجه قرار می‌گیرد. رفته رفته، تک نگاری به عنوان یک شیوه تحقیق راه خود را ادامه می‌دهد، تا اینکه نخستین مطالعات روستایی به شیوه تک نگاری در آمریکا در دهه دوم قرن بیستم انجام گرفت. از جمله محققانی که در تحقیقات روستایی از این شیوه استفاده کرده‌اند یک مرد روحانی به نام ویلسن (W.H.Wilson) بود که شانزده بررسی درباره جوامع محلی روستایی و موسسات مذهبی آن‌ها به انجام رسانده است.


در ایران بررسی‌های روستایی به شیوه علمی ‌دیر زمانی نیست که آغاز شده است. با گسترش مطالعات روستایی، تک نگاری روستایی که یکی از شیوه‌های ثمربخش تحقیقات روستایی است رواج و عمومیت یافته است. در آغاز، مطالعه درباره روستا عمدتا جنبه‌های فرهنگی را دربر می‌گرفت، و تک نگاران بیشتر به شرح مسایل فرهنگی، آداب و رسوم، عادات و شیوه‌های زندگی و سکونت مردمان روستایی می‌پرداختند و کمتر به شناخت ساختارهای اقتصادی – اجتماعی–  قشربندی جامعه، نهادها، ارزش‌های اجتماعی و روابط میان عناصر ساختی جامعه توجه داشتند. با تاسیس بخش تحقیقات روستایی در موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران مطالعات روستایی اهمیت پیدا کرد.

 

 

 

 

 

تاريخچه ي مونو گرافي

 

 

تاريخچه ي مونو گرافي در جهان

 

لفظ مونو گرافي به معناي يكتا نگاري است و چنان كه در مقدمه ي كتاب خارك (جزيره خارك در دوره ي استيلاي نفت ۱۳۴۲) آمده بر توصيفي جامعه و نكته بين كه با روش علمي درباره واحدي اجتماعي صورت مي گيرد اطلاق مي شود. اگر چه واضع نام و پايه گذار اين شيوه ي تحقيق دانشمند فرانسوي لوپه LEPLAY بوده كه از نيمه ي قرن ۱۹ به اين گونه تصوير سازي از واقعيت هاي منظم در باب جامعه اي دهقاني از همان اواسط قرن ۱۹ آغاز شد اما بررسي هاي موضوعي ومحلي درباره ده يا دهكده خاص، بيان، اوصاف و احوال ان به طور كامل و دقيق و تنها در قرن ۲۰ نشأت يافته و رونق گرفته است.

 

ظاهراً علت عمده ي توجه به مطالعه ي روستا و پژوهش در باب زندگي روستا نشينان تحول سريع و شگرفي بود كه بر اثر ارتباط با حيات شهري و ورود تمدن ماشيني پديدار شد و دنياي ساكن روستا را به كلي دگرگون كرده بود. اين تحول عظيم غير منتظره مشكلات بسيار به بار آورد و مسائلي گران بر خاطر انديشمندان همه ي جامعه مطرح كرد و از جمله در آمريكا سبب شد كه در ۲۰ سال نخست قرن حاضر تحقيقات روستايي رواج و اهميت يابد و دامنه اش وسعت گيرد و مباحث آن تنوع يابد. چنان كه در سال ۱۹۵۰ جامعه شناسي روستايي آمريكا حدود ۱۱ مبحث عمده را شامل مي شد و اين شمار در سال ۱۹۷۳ تا به ۳۱ مبحث بالغ گرديده و پيوسته اين درخت رويان شاخه ها و جوانه هاي تازه برآورد.

 

مونو گرافي هاي اوليه بيشترجنبه هاي تاريخي داشتند. چنان كه در پايان قرن پيش ادامه مطالعات تاريخي درباره ي روستاهاي نيواي نگلند انجام داده و تحقيقات مشابه در سال هاي ۱۹۰۶ و ۱۹۰۷ دو محقق ديگر به نام ويليلام و ويلسون تحقق پذيرفته بود، اما مطالعات تجربي در باره ي دهات معاصر آمريكا از حدود سال ۱۹۱۰ آغاز شد و پژوهشگران فراواني به تصويري همه سونگر از دِهات و وصف زندگي مردم در اين عرصه به كار برد و بر ديگران تعليم كردند. از جامعه شناس امريكايي كه نخستين مونو گرافي روستايي را در دهه ي دوم قرن ۲۰ منتشر كرد، يك مرد روحاني به نام ويلسون است كه ۱۶ بررسي در باره ي جامعه و موسسات مذهبي انجام داد. روحاني ديگر به نام گيل درباره ي انحطاط و كاهش نفوذ كليساي روستايي نشر كردند و تدابيري در اين اين مشكل پيشنهاد نموده است.

 

در اروپا و از جمله در فرانسه نيز نخست پژوهش هاي تاريخي مورد عنايت بود. به عنوان نمونه مي توان از دو كتاب (در نظام قديم اثر بابو)(۱۸۸۲)و(دهقانان،كارگران از ۷۰۰ سال قبل تا كنون) اثر اونل (۱۸۸۹) یاد كرد. پس از جنگ جهاني دوم به تاثير جامعه شناسي امريكايي و روشهاي بررسي كه در آن سرزمين متداول بود جامعه شناسان اروپايي واز جمله فرانسويان به پژوهش در باره ي وضع كنوني دهات خود پرداختند. برنو و بلانكار مونو گرافي كاملي در باره ي يك دِه فرانسوي منطقه ي نورماندي عرضه داشتند و در آن از تاريخ، جغرافيا، جمعيت، اقتصاد، عوامل اساسي مردم از گهواره تا گور و نيز از انديشه ها پندارهاي جمعي، ارزش ها، اصول و قواعد اجتماعي به دقت و تفضيل سخن راندند.

روستا نگاري در ممالك ديگر اروپايي بعد از ربع تا اول قرن ۲۰ رواج و اشاعه يافت. در آلمان در سال ۱۹۲۷ تحقيقات درباره ي ۱۲ روستا پيرامون رود دُن صورت گرفت.(بر گرفته از كتاب صفي نژاد ۵۱۰:۱۳۴-5)

 

 

 

مونو گرافي يا تگ نگاري در ايران

 

در ايران تك نگاري هايي توسط پژوهشگران انجام گرفته كه از ارزش و اعتباري در زمينه هاي اجتماعي، اقتصادي، شهري، روستايي و عشايري برخوردار است. از آن جمله شادروان نادر افشار نادري به عنوان مردم شناس با تيره هاي مختلفي از عشاير مدت هاي طولاني زندگي كرده بود در كوچ آن ها در ييلاق و قشلاقشان حضور داشت، زير چادرهاي شان مي خوابيد و روي جاجيم هاشان مي نشست،... او بيشترين و عميق ترين پژوهش ها را در مورد عشایر ایران انجام داده بود. شادروان نادر افشار نادري به حق يكي از برجسته ترين پژوهشگران ايراني در زمينه ي علم مردم شناسي است.

 

 

 

مراحل مطالعه روستا به شیوه تک نگاری


مرحله اول به دو شکل زیر انجام می‌گیرد:

مطالعه اسناد و مدارک و شناسایی محیط جغرافیایی روستا یا ناحیه ای که روستای مورد بررسی جزء آن است. مشاهده کلی روستا ، تماس با مردم بطور تصادفی ، ارتباط با رهبران و شخصیت های روستا ( کدخدا، ریش سفید، رئیس شورای روستا، مدیر عامل شرکت تعاونی و موسسه‌های دیگر ) پس از این مرحله است که می‌توان فرضیه‌های مورد نظر را منظم و حدود موضوع مطالعه را مشخص کرد.


اگر ارتباط و تماس محقق با اجتماع روستا در مرحله اول به مشاهده کلی منجر می‌شود، مرحله دوم به تحلیل این مشاهده اختصاص پیدا می‌کند. این مرحله بسیار طولانی است، و در واقع کلید مطالعه برروی زمین است. محقق براساس طرحی که در زیر ارائه خواهد شد، جنبه‌های مختلف زندگی مردم روستا را بطور جداگانه مورد مطالعه قرار می‌دهد، و اطلاعات را جمع آوری می‌کند، اما این طرح دستورالعمل قاطعی نیست که نتوان از چارچوب آن خارج شد، بلکه بیشتر برای به خاطر آوردن مسایلی است که مورد بررسی قرار می‌گیرند و اغلب به تناسب وضعیت های خاص هر روستا تغییر می‌کند.

در این مرحله، محقق از تکنیک مصاحبه و پرسشنامه استفاده می‌کند. مصاحبه به دو طریق گروهی و فردی انجام می‌گیرد. مصاحبه گروهی از افراد مطلع ، ریش سفیدان، و رهبران روستایی به عمل می‌آید. در مصاحبه فردی که همراه با پرسشنامه است، از رئیس و اعضای خانواده پرسش می‌شود و پاسخ‌ها و اطلاعات مورد نظر در پرسشنامه ثبت می‌شود.

 

در مرحله سوم ، کلیه اطلاعات جمع آوری شده در مرحله دوم ، و همچنین داده‌های پرسشنامه طبقه بندی می‌شود، و با استفاده از مشاهدات و تاثرات ذهنی، مورد تجزیه و تحلیل قرار می‌گیرد و گزارش نهایی تهیه می‌شود.



 

 

 

مونوگرافی یا مردم نگاری


امروزه در برنامه ریزی های اجتماعی آگاهی و اطلاع از ویژگی ها و تظاهرات انسانی متناسب با محیط زندگی افراد به اندازه ای مهم است که بدون توجه به آنها تبیین و اجرای برنامه های برنامه ریزان کمتر مقرون به موفقیت و اثربخشی خواهد بود. بنابراین در تدوین برنامه های شهروند محور، از ابعاد گوناگون اجتماعی، فرهنگی، خدماتی و مالی، موضوعات زیستی ناگزیر از توجه به مقوله ای علمی و مطالعاتی با عنوان مونوگرافی هستیم.

 

مونوگرافی یا مردم نگاری Ethnographie  یکی از مهم ترین روش های پژوهش در مطالعات مردم شناسی است و عبارت است از مطالعه دقیق و همه جانبه تظاهرات مادی و غیرمادی فعالیت های انسانی در جامعه ای محدود. این اصطلاح در اواخر قرن ۱۸ به منظور شناخت شیوه زندگی مردم قاره های دیگر به وسیله اروپائیان به کار برده شد و در قرن ۱۹ رونق گرفت.

 

تک نگاری بر مشاهده زندگی جامعه مورد مطالعه،مصاحبه و توصیف مبتنی است و با روش های کمی، پرسشنامه ای و مبتنی بر آمار در سایر علوم انسانی تفاوت دارد.

 

در پژوهش مردم نگاری، زمینه پژوهش و گروه انسانی باید محدود و کوچک باشد تا تعداد محدودی پژوهشگر از این طریق بتوانند منطقه را مورد مطالعه قرار دهند.

 

از این روست که مطالعه مونوگرافی (تک نگاری) در حوزه مطالعات مردم شناسی اهمیت بسیار دارد.

 

تحلیل مردم شناسانه جنبه های مختلف گروه های انسانی مبتنی بر مطالعه مردم نگاری حوزه مورد بررسی است که به ویژگی های اقلیمی، اقتصادی، معیشتی، اجتماعی، خانوادگی، مذهبی، سیاسی، حکومتی، آیین ها و مراسم, اعتقادات و باورها, هنر،  ادبیاتشفاهی و سایر شئون و جزئیات و جنبه های زندگی می پردازد.

 

هدف مردم نگاری، تهیه مونوگرافی و گزارش های نسبتا کاملی از همه مسائل مربوط به یک واحد اجتماعی و قابل تفکیک است و نیز سبب می شود, مردم شناسی با روش » مقایسه ای « و ترکیب آن ها به نتیجه گیری کلی برسد.

 

 

 

ارتباط مردم نگاری با مردم شناسی


مردم شناسی و مردم نگاری دو رشته فرعی از انسان شناسی فرهنگی هستند. مردم نگاری صرفا جنبه توصیفی داشته و فقط اطلاعاتی از فرهنگ ها را بدون هر نوع تفسیری ارائه می کند.

مردم شناسی اطلاعات به دست آمده را طبقه بندی می کند و از دیدگاه انسان شناسی که مبتنی بر جریان تکامل انسان و رفتار انسانی است، ارائه می دهد و به تحلیل داده ها می پردازد تا صحت و سقم آن ها را که بیانگر روابط و کارکرد عوامل مختلف آن فرهنگ ویژه است، به دست دهد.

 

 

روش تحقیق
آنچه را که تحت عنوان روش تحقیق مردم نگاری بیان می شود اشاره ای کلی به خطوط اصلی تحقیق دارد، زیرا روش تحقیق مردم شناسی مستلزم مطالعه نظرات و تحقیقات و تجربیات گوناگون مردم نگاران و شناخت مکاتب مختلف است و تنظیم یک فرمول یا دستوالعمل به عنوان روشی که به اصطلاح مختصر و مفید باشد، نمی تواند در تحقیقات مردم شناسی سرمشق کار قرار بگیرد. بنابراین به برخی از مفاهیم و نظرات مردم نگاران در مورد روش تحقیق اشاره می نماییم:

 

 

 

 

روش های تحقیق مونوگرافی

 

 

قلمرو جغرافیایی

با توجه به ژرفانگر بودن روش مردم نگاری, محدود کردن قلمرو مطالعه ضروری است. زیرا فقط در قلمرو محدود امکان ژرفانگری وجود دارد. برای این که امکان شناسایی کامل وجود داشته باشد، جامعه مورد مطالعه، محدود در نظر گرفته می شود. بدین ترتیب محقق می تواند مانند عضوی از اعضای گروه، به مشاهده و مصاحبه بپردازد و خانه به خانه، آداب و اعمال و رفتار فرهنگی را ثبت و ضبط نماید.

 

 

قلمرو موضوعی

محدود کردن صوری و کمی، اولین قدم روش تحقیق است. ولی هر قدر هم که جامعه ای محدود و کوچک باشد اهمیت کیفی تکنیک ها، ضوابط، روابط و بالاخره خصوصیات فرهنگی جامعه محدود نمی شود. بنابراین برای احراز از کلی نویسی و تحقیقات سطحی, پژوهشگران الزاما یک نهاد اجتماعی و حتی محدودتر، یک موضوع را انتخاب می کنند و بالطبع با انتخاب یک موضوع، فرصت و امکان بررسی آن را در ابعاد مختلف و در ارتباط با نهادهای دیگر فراهم می کنند. مونوگرافی، که به معنی تحقق و نگارش یک واحد است، در واقع « واحد موضوعی » را شامل می شود و نه واحد جغرافیایی را. با این محدود کردن واحد، محقق می تواند در آن زمینه ای که تبحر دارد به تحقیق و مطالعه بپردازد.


 

زمان تحقیق

از آنجا که تکیه مردم نگاری بر مشاهده است،حداقل زمانی که محقق بتواند شاهد فعالیت های به هم پیوسته زندگی اجتماعی در همه فصول و تمامی روزها باشد یک سال است و معمولا همین مدت را برای انجام تحقیق توصیه می کنند. بدیهی است که با مشکلات اقتصادی، اجتماعی، اداری و خانوادگی، توقف کی ساله محقق در جامعه مورد تحقیق آسان نیست و معمولا تحقیقات متناوبا" و در فصول مختلف صورت می گیرد.

 

 

 

تعداد محقق

در تحقیقات مردم نگاری، کثرت افراد نه تنها مشکلی را حا نمی کند، بلکه خود ممکن است مانعی برای تحقیق باشد. بدین منظور توصیه می شود حتی المقدور تعداد محقق کم و حداکثر از سه نفر تجاوز نکند و آن هم در صورتی که هر یک از سه نفر از نظر تخصص و ویژگی های فردی مکمل یکدیگر باشند. با این وجود، تجربه نشان داده است که در هر حال تحقیقات انفرادی ثمره و نتیجه ای بهتر و بیشتر داشته است.

 

اخیرا تحقیقات دسته جمعی با برنامه های چند ساله بر اساس روش ژرفانگر و برای مطالعه یک منطقه متداول شده است که علاوه بر شناخت، آبادانی منطقه را نیز مورد نظر دارد. بدین ترتیب که یک موسسه یا سازمان با همکاری جغرافی دان، زمین شناس، باستان شناس، اقتصاددان، پزشک، جامعه شناس و مردم نگار به تحقیق می پردازد تا سرانجام بتواند با هماهنگی جنبه های مختلف تحقیق، برای منطقه برنامه ریزی کند. حال آن که در چنین مواردی نیز موضوعات تحقیق عملا از یکدیگر مجزا هستند و ماحصل کار، مجموعه ای است از تحقیقات و نه یک تحقیق دسته جمعی.


 

 

 

روش جمع آوری اطلاعات

 

برای این که اطلاعات مربوط به زندگی اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی یک جامعه به دست آید از روش های پرسش نامه، مصاحبه و مشاهده، و مطالعه اسناد و مدارک استفاده می شود.

مهمترین اسناد و مدارکی که معمولا در مطالعه و تحقیق مردم شناسی مورد استفاده قرار می گیرند عبارتند از اسناد مکتوب. یکی از راه های جمع آوری اطلاعات در یک جامعه، استفاده از قباله ها، عقدنامه ها ،قراردادها و به طور کلی همه اسناد مکتوب است. این اسناد و مدارک نه تنها می تواند راهنمای مطالعه در زمینه های اقتصادی، اجتماعی، خویشاوندی و اعتقادی باشد، بلکه در تحقیقات مردم نگاری نیز نقش بنیانی دارد.

 

یادداشت کردن اطلاعات شفاهی، افسانه ها، قصه ها، حوادث تاریخی و سایر جنبه های دانش عامه از جمله روش های جمع آوری اطلاعات است که گاه حائز کمال اهمیت است. عکس و صدابرداری نیز دو تکنولوژی جدیدند که امکان ثبت و ضبط وقایع و امور تحقیقاتی را فراهم آورده است.

فیلم برداری از حرکات و حالات، امکان دیگری در بیان و تفسیر موضوعات مردم نگاری است و تهیه فیلم های مردم نگاری، کوششی موثر در شناختن و شناساندن جنبه های تکنیکی و تظاهرات فرهنگی جامعه است.

 

 

روایی و پایایی ابزار سنجش

ابزار سنجش باید از روایی و پایایی لازم برخوردار باشد تا محقق بتواند داده های متناسب با تحقیق را گرد آوری نماید.

 


روایی ابزار سنجش

منظور از روایی این است که مقیاس و محتوای ابزار یا سئوالات مندرج در ابزار دقیقا متغیرها و موضوع مورد مطالعه را بسنجد.

 


پایایی ابزار سنجش

که از آن به اعتبار، دقت و اعتمادپذیری نیز تعبیر می شود. ابزار پایا یا معتبر ابزاری است که از خاصیت تکرارپذیری و سنجش نتایج یکسان برخوردار باشد.

 


عوامل زیر معمولا بر پایایی و روایی ابزار سنجش تأثیر منفی دارد:

 

تعریف نشدن اصطلاحات

 

عدم توجیه پرسشگران

 

عدم تجانس و همگونی پاسخگویان

 

تغییر شرایط و زمینه های اجرای پرسشگری

 

وضعیت ظاهری و درونی ابزار

 

عدم تناسب مراحل مختلف فرایند تحقیق

 

روش های سنجش اعتبار و پایایی

 

 

محققان برای اطمینان از روایی و پایایی ابزار از روش های مختلفی استفاده می کنند که در زیر به آن ها  اشاره می شود:

 

استفاده از روش های دوگانه و موازی

 

استفاده از روش مقایسه با معیار

در روش کنترل مقایسه با معیار، محقق می تواند علاوه بر پاراکترهای جامعه، از نتایج کلی پیمایش ها نظیر سرشماری، صورتحساب ها و اسناد استفاده نماید.

 

استفاده از روش پیش آزمون

 

 

 


 

تک نگاری لایتناهی


تک نگاری بین انواع فرم مقاله، شرایط خاصی دارد. وقف یک کتاب یا یک رساله به یک موضوع متعین و مشخص در عالم واقعی، در بین دیگر انواع مقاله جایگاهی عجیب دارد و بیش از دیگر جلوه های این فرم به هنر نزدیک است. گئورگ لوکاچ در مقدمه درخشانش بر «جان و صورت»، که هنوز پس از گذشت قریب به یک قرن از کلیدی ترین متون در سنت اندیشیدن به مقاله به شمار می رود، اعلام می کند که هدف او اندیشیدن به مقاله به منزله یک فرم است، فرمی با قواعد خاص خود که مستقل است از موضوع یا اثری که بدان اختصاص دارد. از دید لوکاچ هر مقاله یی گویی زیرعنوان پنهانی « به بهانه » را در خود دارد، و طبق رویکرد لوکاچ، می توان گفت آن موضوع یا مضمونی که مقاله «به بهانه»اش نوشته شده، در حکم سکوی پرتابی است به سوی فرمی مستقل با قواعد زیباشناختی خاص. به نظر می رسد تک نگاری همان شکلی است که بیشترین امکان را برای تحقق ایده لوکاچ در خود دارد و بی جهت نیست که تقریباً تمام مقاله های کتاب «جان و صورت» تک نگاری به شمار می روند.


نوشتن درباره یک فیگور خاص، چه مارکس و هگل و نیچه باشد چه لنین و استالین یا در مورد سرزمینی مشخص مانند ایران یا روسیه یا درباره هر چیز که به عالم عینیات گره خورده است، تفاوتی بنیادین دارد با نوشتن درباره یک مفهوم، مثلاً درباره دیالکتیک. آن کس که درباره موضوعی تک نگاری می کند گویی به وسط استخری شیرجه زده است و برای غرق نشدن باید مدام دست و پا بزند و در برابر نیروی آب مقاومت کند.

در تک نگاری زمان (متنی (تنگ است، فرصتی برای آموختن اصول و پرداختن قواعد و مقدمات برای ورود به بحث نیست، همچنان که آن کس که بی محابا به وسط استخر شیرجه زده است فرصتی برای آموختن اصول شنا و ماندن روی آب ندارد، هر مکث و صبری موجب غرق شدنش می شود. شاید به همین دلیل است که خیل تک نگاری های آکادمیک و اصولی که وسواس گونه در پی بر ساختن اصول اولیه کار و شرح مقدماتند، چنگی به دل خواننده نمی زنند و محکوم اند به خاک خوردن در بایگانی های دانشگاه ها. این نگاه یبوست آور دانشگاهی، محکوم است پیش از رسیدن به لبه استخر در آب غرق شود.

داستایوفسکی معتقد بود؛ «ما روس ها همه نهیلیست هستیم» و همین جمله نشان می دهد رسالت کسی که می خواهد درباره روسیه دست به تک نگاری بزند، تا چه حد دشوار است. روسیه ترکیبی است هولناک از افراط و تفریط ها، از جنون های حیرت انگیز و تعصب های فراگیری که هر فرد ناآشنا به روح روسی را انگشت به دهان می گذارد. روس ها یا به حد افراط نهیلیست و پوچ باور هستند یا به حد افراط متدین و آخرت باور و متعصب.

بردیایف بخشی از این خصایص را به جغرافیای پهناور روسیه و دشت های بی کران آن نسبت می دهد و منشاء این افراط و تفریط ها را چشم اندازهای لایتناهی در برابر چشم مردم این کشور می داند.

 گویی روس ها ناظر ایده بنیادین هگل در پدیدارشناسی روح هستند؛ جز نامتناهی وجود ندارد و تمام موجودات تناهی های موقتی هستند از تطور لایتناهی روح به سوی ابد. رذل ترین انسان ها و درستکارترین شان را می توان در روسیه یافت و همین است که هر نوع نزدیک شدن به این سرزمین عجایب را با مخاطرات بسیار مواجه می کند.

بی جهت نیست که داستایوفسکی را مهم ترین و بزرگ ترین شارح روح روسی دانسته اند، و در ابعادی وسیع تر، بی جهت نیست که ادبیات روسیه چنین جایگاه والایی دارد. حتی نه شعر و داستان کوتاه، بلکه فقط رمان است که می تواند از عهده چنین عظمتی برآید، فقط رمان است که قابلیت گنجاندن چنین پیچیدگی هایی را در خود داراست و همین است که مورخان و فلاسفه چنین در تبیین وضع چنین کشوری عاجز مانده اند.نام کتاب، «ریشه های کمونیسم روسی و مفهوم آن»، به گونه یی است که در گام اول خواننده را پس می زند. شاید اگر توصیه دیگران نبود هرگز این کتاب را نمی خواندم، چون نام آن همان خروارها خزعبلات آکادمیک را در ذهن تداعی می کند که درباره شان گفتیم، همان کسانی که وسط آب منتظر آموختن شنا می مانند و غرق می شوند.


کتاب بردیایف نمونه یی است عالی از تک نگاری درباره یک سرزمین، که به دست یکی از ساکنان، یا بهتر است بگوییم عاشقان این سرزمین صورت گرفته است. در این کتاب نه از شرح آرای اقتصادی خبری هست، نه اصول کمونیسم در آن دیده می شود، نه مقدمه و نتیجه گیری مشخص دارد، نه هیچ نظم آکادمیک خاصی در آن به چشم می خورد. بردیایف از همان سطر اول، که حکم شیرجه اولیه در درون استخر را دارد، مشغول دست و پا زدن است تا در برابر نیروی هولناک سرزمین مادری اش غرق نشود، بتواند با کلماتش بر این لایتناهی هولناک غلبه کند و تصویری قابل قبول از تاریخ روسیه به خواننده ارائه دهد.


بردیایف گاه به شدت احساساتی می شود، در بسیاری از تحلیل ها، به خصوص تحلیلش از ساده لوحی لنین، عصبانیت او از فرصت سوزی ها و کوتاهی های لنین دیده می شود، و هیچ حد و مرز محدودکننده یی در نوشتن پیرامون سرزمینش برای خود قائل نشده است. همین است که کتاب او را به سختی می توان زمین گذاشت، و خواندنش به اندازه خواندن یک رمان پرحادثه جذاب خواهد بود.آنچه گفتیم صرفاً دعوت نامه یی است برای خواننده علاقه مند به تاریخ و فلسفه، یا اصلاً علاقه مند به کتاب، به خواندن این اثر درخشان. بردیایف همچنین تحلیل هایی دقیق و استادانه از روسیه ارائه می کند که از آن جمله می توان به قیاس لنین و پتر کبیر و رابطه مسیحیت و کمونیسم در روسیه اشاره کرد که پرداختن به آنها نیاز به مجالی دیگر دارد.


 

 

 

غلامحسین ساعدی و تک‌نگاری‌های مردم‌شناسانه‌اش


یکی از مهم ترین روش های پژوهش در مطالعات مردم‌شناسی، مردم‌نگاریEthnographie  ”  است که بر مشاهده همراه با مشارکت در زندگی جامعه مورد مطالعه و مصاحبه و توصیف مبتنی است و با روش های کمی، پرسش‌نامه‌ای و مبتنی بر آمار در سایر علوم انسانی تفاوت دارد. در پژوهش مردم نگاری، زمینه پژوهش و گروه انسانی باید محدود و کوچک باشد تا تعداد محدودی پژوهشگر از این طریق بتوانند منطقه را مورد مطالعه قرار دهند. از این روست که مطالعه مونوگرافی ( تک نگاری ) در حوزه مطالعات مردم شناسی اهمیت بسیار دارد. تحلیل ِ مردم شناسانه‌ی جنبه های مختلف گروه های انسانی مبتنی بر مطالعه مردم نگاری حوزه مورد بررسی است که به ویژگی های اقلیمی، اقتصادی، معیشتی، اجتماعی، خانوادگی، مذهبی، سیاسی، حکومتی، آیین ها و مراسم، اعتقادات و باورها ، هنر و ادبیات شفاهی و سایر شئونات و جزئیات و جنبه های زندگی می پردازد.

 

در ایران متاسفانه این گونه مطالعات بسیار نیستند و سابقه طولانی هم ندارند. حتی امروزه نیز آن طور که شایسته و بایسته است به آن پرداخته نمی شود.

 

در این فرصت اندک دسترسی به منابع نبود و آنچه در ذیل می آید دقیق نیست. به‌خصوص از نظر تاریخ و سال‌های ذکر شده. غرض از این نوشته اشاره ای مختصر بر اهمیت مطالعات دکتر غلامحسین ساعدی است که به زعم نویسنده با در نظر گرفتن اینکه دکتر ساعدی خودش را مردم‌شناس نمی دانست، هنوز و همچنان جزء بهترین هاست.

در نیمه دورم قرن نوزدهم در اروپا تفاوت دو علم جامعه‌شناسی sociology و مردم‌شناسی Ethnology در حوزه‌ی مورد مطالعه بود. مردم شناسان اروپایی حوزه مورد مطالعه شان را جوامع مستعمره که به زعم آن ها ابتدایی می نمود قرار داده بودند، اما سیاست های استعمار طلبانه کشورهای متبوع در نوع پژوهش هایشان بی تاثیر نبود. پس از جنگ جهانی دوم بود که با به استقلال رسیدن مستعمرات، این پژوهشگران مجبور شدند به کشورهای خود بازگردند و وارد حوزه هایی شدند که پیش از آن صرفا در محدوده مطالعه جامعه شناسی قرار می گرفت. این تفاوت ها عمدتا در روش تحقیق بود. مردم شناسان تلاش می کردند به درکی جدید از مفاهیم انسان و فرهنگ دست یابند. از این به بعد بود که تغییر نام Ethnology به Anthropology رخ داد. (فکوهی، ناصر 1379)

 

در آن زمان در ایران کسی ” مردم شناسی ” وفولکلور ” را قابل اعتنا نمی دانست. دنیا از آستانه ی مدرنیسم گذشته بود و مناسبات سنتی جامعه ی ایرانی نیز به هر حال رو به دگرگونی داشت.

 

وضعیتی که همچنان ادامه دارد و جامعه ی ایرانی به جامعه ی گذار تبدیل کرده است. با توجه به گنجینه ی غنی فرهنگ ِ شفاهی که کم کم تغییر می یافت و احتمال به فراموشی سپردنش بود، انجام مطالعات مردم‌نگارانه الزامی می نمود. در میان گرایش هایی که تنها دغدغه ی ایران ِ باستان را داشتند، فرهنگ ِ مردم کوچه و بازار و فرهنگ جوامع ِ روستایی عشایری همچنان نادیده گرفته می‌شد.


از تعدادی پژوهش در حوزه فرهنگ و تاریخ ایرانی به دلیل گرایش های ایرانی‌گرایانه که بگذریم و به تلاش های علامه دهخدا و محمدعلی جمالزاده در ارائه ی گوشه هایی از فرهنگ عامه در آثارشان اشاره کنیم، صادق هدایت به عنوان بزرگ ترین داستان نویس ایرانی در همیشه دوره ها، با نگاه ِ انسان گرایانه اش اولین کسی بود که به لزوم مطالعات مردم نگارانه تاکید کرد و اولین طرح گردآوری فرهنگ ِ مردم را نگاشت.

 

نگاه ِهدایت به فرهنگ، نگاهی انسان شناختی است و به همین دلیل در کنار آثار داستانی اش به مطالعه اقوام ایرانی، فرهنگ ها و گویش های بومی و ادبیات شفاهی شان می پرداخت. او در سال ۱۳۱۰به تشویق ِ زنده یاد ” ذبیح بهروز” اولین گردآوری در موضوع فولکلور و فرهنگ مردم را با نام ” اوسانه ” به چاپ رساند و این مهم را بعدها همچنان ادامه داد چه در زمانی که در مجله ی موسیقی کار می کرد و چه بعد از آن. نکته ی مهم دیگر تشویق دوستان و جوان ترها از طرف ِ هدایت به این گونه مطالعات بود.


در ۱۳۱۴ اولین موسسه مردم شناسی با عنوان بنگاه مردم‌شناسی از سوی کسانی چون علی هانیبال آغاز به کار کرد که اگر اداره پژوهش‌های مردم‌شناسی و فرهنگ عامه و مرکز مردم‌شناسی ایران را ادامه این آغاز بدانیم، منجر به پرورش ، شکوفایی و ارائه‌ی جدی ترین آثار در موضوع پژوهش های مردم شناسی شد و پژوهشگرانی چون زنده یاد هوشنگ پورکریم، کاظم سادات اشکوری، علی بلوکباشی و … در این بستر با تلاش خود به پژوهشگران ِ برجسته این حوزه تبدیل شدند.
موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی در آغاز دهه چهل اقدام به فراهم کردن امکان پژوهش و چاپ تعدادی تک نگاری کرد که همگی آن ها از نظر ارزش علمی در یک سطح نبودند.


نخستین تک نگاری ِ ایرانی را در حدود سال ۱۳۳۰ زنده یاد جلال آل احمد درباره روستای اورازان از توابع طالقان انجام داد که در سال ۱۳۳۳ از سوی کتابخانه دانش به چاپ رسید.

این تک نگاری قدیمی و فاقد روش مردم نگارانه است. اما در آن زمان در نوع خود به عنوان نخستین تک نگاری چاپ شده، قابل توجه و بررسی است. آل احمد در تک نگاری هایش هم همان نثر شناخته ی خود را داشت با وجود نگاه دقیق و موشکاف در بعضی مسایل، در موضوعاتی هم کنجکاوی لازم را به خرج نداده و یا بی دلیل تنها با اشاره ایی به آن به حجم کتاب افزوده بود. به طور کلی این کتاب فاقد روش علمی بود.


در مقابل، تک نگاری هایی که بعدها به وسیله هوشنگ پورکریم و دکتر غلامحسین ساعدی در موسسه مطالعات انجام شد، با وجود ضعف هایی، ساختار و استخوان بندی علمی و دقیق تری داشت.

توجه به این نکته اهمیت دارد که پورکریم مردم شناس بود ولی ساعدی در حوزه پژوهش هیچ ادعایی نداشت.


دکتر غلامحسین ساعدی اولین تک نگاری اش را با نام ” ایلخچی ” در سال ۱۳۴۲ به چاپ رساند.

 

ایلخچی روستایی اهل حق نشین در نزدیکی شهر [[|تبریز]] است. ذهنیت داستان نویس و زبان ِ خاص ِ ساعدی در این اثر کاملا مشهود است. او در تک نگاری های بعدی اش که به فاصله دو و سه سال بعد با عنوان ” خیاو یا مشکین شهر ” و ” اهل هوا ” به چاپ رسید، سعی در غنی کردن بار ِ علمی و پژوهشی مطالعاتش کرد، هرچند همان طور که گفته شد هرگز ادعایی نداشت و پژوهش هایش را با یادداشت و سفرنامه می دانست. با این وجود هنوز تک نگاری های ساعدی و بخصوص ” اهل هوا” از زمره ی آثار ِ با ارزش اتنوگرافیک ِ ایرانی است. مقدمه ی دکتر جمشید بهنام بر کتاب اهل هوا، اشاره هایی علمی و نسبتا دقیق به کتبا دارد که اجازه نگارش آن از سوی ساعدی نشانه شناخت و درایت ساعدی از مطالعات مردم نگای و ضعف های پژوهش خود دارد.


ساعدی از قرار در این سفر به همراه ناصر تقوایی و داریوش آشوری بوده است. آن طور که شنیده‌ام و با توجه به جنوبی بودن تقوایی، آن را بعید نمی دانم، پدر تقوایی در آن مناطق گمرگ‌چی بوده و آشنایی او با مناطق و آدم ها در شکل گیری ارتباط با مردم و انجام سفر و پژوهش به آنها کمک کرده است. این خود یکی از تمهیداتی است که یک مردم‌شناس می تواند بی‌مقدمه و بدون آشنایی قبلی وارد ِ زمین ِ تحقیق شود. حاصل این سفر، سفرنامه خلیج بود که قرار بود از سوی انتشارات نیل به صورت کتابی مستقل به چاپ برسد که این اتفاق نیفتاد و این سفرنامه تنها در شماره هنر و ادبیات جنوب چاپ شد.

 

اگر بخواهیم منصفانه نگاهی گذرا به ” اهل‌هوا”  بیندازیم، طی چهل سالی که از چاپ کتاب می گذرد، هنوز هیچ کتابی در این موضوع با این دقت و با این تفصیل نگاشته نشده است. تقوایی داستان ِ زیبایی درباره ” زار” دارد که در تابستان همان سال به چاپ رسیده است و دکتر ساعدی داستان‌های مجموعه “ترس‌ولرز” را در سال بعد براساس تجربیات آن سفر به رشته تحریر درآورد. داستان‌های جنوبی که به رنگ ِ آدم‌های جنوبی و ذهنیت وهم زده و خیال پرداز ساحل نشینان است و در زبان و تخیل عجیب ساعدی پرداخته شده است. جای خالی نقد مردم شناختی ِ جدی بر این کتاب هم‌چنان احساس می شود. البته شاهکار ساعدی در داستانی کردن تجربه‌ی دیدارها و شنیده‌های مستقیم‌ش از زندگی مردم در سبک ِ خاص ِ خودش است. به زعم لوی اشتراوس مردم شناسی؛ شعرِ شخصیِ داستان‌نویسِ شاعری است که مردم شناس باشد. ساعدی در مطالعات مردم‌نگاری‌اش هم شعرِ شخصی خود را سروده است؛ بی‌آن‌که ادعای مردم‌شناس بودن را داشته باشد.



 

 

 

نمونه ای از کار های تحقیقی مونوگرافی


مونوگرافی محله نارمک

۲۶مهر ۱۳۸۷

دانشجو : مهدیه لشگریان


نارمک نام محله ای وا قع در منطقه ۸ شمال شرق تهران پایتخت ایران است .
محله نارمک تهران که به محله صد میدان معروف است , دارای ۱۲/۷ کیلومتر مربع مساحت وسه ناحیه شهری است . ۸۹ هزار و ۱۰۳ خانوار با ۳۳۶ هزار و۷۷۲ هزار نفر جمعیت دارد . این منطقه یکی از قدیمی ترین محله هاي تهران است و در آغاز دهکده ای قدیمی و یکی از مناطق خوش آب و هوا و سردسیری تهران به شمار مي رفته است و در سر راه قوچک و لواسان وناز و رودبار قصران قرار داشت

 در فرهنگ جغرافیایی آمده است كه دهکده نارمک از توابع شمیران در ۹ کیلومتری جنوب شرقی امامزاده صالح و۵ کیلومتری جاده تهران به دماوند واقع شده بوده است .

این دهکده سردسیر دارای ۱۰۰ نفر سکنه بود و آب آن از قنات تأمین می شد .

محصولات عمده آن غلا ت و انار وشغل اهالی آن زراعت و باغبانی و راه رسیدن به دهکده فرعی و دارای یک قلعه قدیمی بوده است . در گذشته در نارمک باغ انار زیاد بود و انار نارمک پر آب و خوشمزه. کلمه نارمک یعنی مکیدن انار و منظور از آن محلی است که انارهای درشت در آن میروید . این محله كه در نوع خود در جهان منحصر به فرد است به همراه تهرانپارس در دهه ۲۰ توسط فرانسوی ها ساخته شد و از شمال به خیابان فرجام از غرب به بزرگراه امام علی (ع) واز شرق به اتوبان باقری و از جنوب به تهران نو متصل میگردد . خیابانهای مهم آن آیت , هنگام, رسالت, سمنگان , دردشت, فرجام و ......... است


نارمك دارای ۱۰۰ میدان سرسبز می باشد و میدان هفت حوض كه بزرگترين ميدان محله است در نارمک نقش مرکزمحله و مركز تجاری را ايفا مي كند و از شمال وجنوب به خیابان آیت و از شرق و غرب به خیابان گلبرگ متصل میشود


این محله در سال ۱۳۳۰ شمسی برای سکونت فرهنگیان ساخته شد و هم اكنون نيز عمدة خانواده هاي ساکن در این محله از طبقه متوسط جامعه و کارمند هستند . اهالي نارمك پايبند به سنن مذهبی هستند به گونه ای که در ایام عزاداری ماه محرم بیش از ۱۰۰ هیأت عزاداری در این محله بر پا میشود .همچنین ۸مسجد در آ» بنا شده و مسجد جامع نارمک که از قدیمی ترین و فعال ترین مساجد شرق تهران است در این محله قرار دارد . لازم به ذکر است نیمی از ارمنيان تهران نيزدر این محله ساکن هستند . نارمک برخوردار از لوله کشی آب و برق و گاز ولي فاقد سیستم فاضلاب شهری است , هرچند در ۷۰ در صد محله مراحل احداث فاضلاب شهری آغاز شده است . امداد آب منطقه نارمک , پست منطقه نارمک , مرکز مخابرات , مرکز دولت الکترونیک ( پلیس +۱۰) کمیته امداد منطقه ۸ و امور مالیاتی شرق تهران از جمله ادارات موجود در این محله است . امکان دسترسی به بانکها و موسسات مالی و اعتباری بسیار مناسب است به گونه ای که ۲۵بانک ۳۰ موسسه مالی واعتباری , ۲ صندوق قرض الحسنه و یک صرافی در این محل شعبه دارند . ۲۵مدرسه در مقاطع مختلف تحصیلی در این محل واقع شده و امکان دسترسی خانواده ها را برای تحصیل دختران و پسرانشان در حد مطلوبی فراهم آورده است

کلانتری ۱۲۷ نارمک از مراکز امنیتی و انتظامی این محل است و تمام مساجد این محل دارای پایگاه مقاومت بسیج هستند . ۴ تالار پذیرایی بزرگ و تعداد زیادی ( بیش از ۳۰ مغازه) برای غذاهای سرد وفوری در این محل به مراکز تجاری مختلف و مردم دائماً در حال عبور و مرور خدمت مي دهند.
یک مرکز بهداشت , یک آسایشگاه جانبازان , ۶ درمانگاه که یکی از آنها شبانه وزی است خدمات بهداشت ودرمان را به ساکنین این محل ارائه میدهند . لازم به ذکر است یک بیمارستان هم در محله و تجهیز و راه اندازی قرار دارد


۱۸پارک همراه با وسایل بازی برای کودکان احداث شده است اما تنها ۲پارک دارای وسایل ورزشی مناسب برای بزرگسالان است . از جمله نکات مثبت این محله صد میدان مسکونی است که هر یک از میادین با کوچه های بن بست احاطه شده و مکانی آرام بدون عبور و مرور و سرسبز وبا طراوت را برای زندگی محیا کرده است . خیابان اصلی این محله (آیت) مراکز خدماتی و تجاری ممورد نیاز ساکنین صد میدان این محله را در خود جای داده است . اما نبود فضای کافی برای پارکینگ خودروها موجب شده وسایل نقلیه در حاشیه خیابان آیت و میدان هفت حوض (مرکز محله) توقف کنند . و این امر ترافیک دائمی را در خیابان اصلی این محله (آیت) ایجاد کرده است .
اين محله فاقد فروشگاهای بزرگی چون رفاه و شهروند است و بیش از هر چیز کمبود بازار میوه و تره بار و عرضه کالاها از طریق شبکه تعاونی ودولتی به چشم میخورد و مایحتاج عمومی مردم فقط از طریق مغازه های مختلف محله تأمین میشود.

گذشته از این، در کار تحقیق بدین شیوه، نباید فراموش کرد که واقعیت فعلی پدیده مورد مطالعه، در پیوند تنگاتنگ باگذشته است، بنابراین، لزوماً مطالعات تاریخی نیز در مورد آن ضرورت دارد.
سومین مقطع جمع آوری اسناد و مدارک موجود درباره پدیده مورد نظر است. در تحقیق جامعی چون تک نگاری باید از تحقیق دیگر سود جست و داده های حاصل را با اطلاعات بدست آمده از طریق دیگر پژوهشها مقایسه کرد.

 

 

 

 

نتیجه


همانطور که ملاحظه شد تک نگاری از مهمترین شیوه های تحقیق در پدیده های اجتماعی است و از مهمترین امتیازاتش ارائه تحلیل تام از هر پدیده است.

به درست می توان گفت هیچ شیوه تحقیقی همانند این شیوه (و از دیدگاهی دیگر مطالعات موردی) دارای اهمیت نیست. در چنین تحقیقی، هر عمل، رفتار یا گفتار فرد، هر کارکرد مطلوب یا نامطلوب پدیده ای که موضوع مطالعه قرار گرفته است، در مجموعه گسترده از داده ها تفسیر و تبیین می شود.

به عنوان مثال، چنانچه تحقیق در مورد یک روستا صورت گیرد، و ملاحظه شود، مردم در این روستا به مهاجرت وسیع و بی رویه دست می زنند، آن چنان که امکان دارد ظرف چند سال جز چند فرد سالخورده در آن باقی نمانند. این واقعیت همانند یک نماد یا بهتر شاخص ـ متن (که در همین اثر در بحث از مردم روش و مخصوصاً با تحلیل دیدگاه های گارفینکل بدان پرداخته شده است) عنوان گردیده با اتخاذ دیدگاهی کل نگر در بستر کل یا بافت جامعه بدقت تحلیل و تفسیر می شود.

بنابراین، نه تنها کم آبی روستا مطمح نظر قرار می گیرد بلکه در کنار آن، عواملی دیگر، چون جاذبه شهرها، احیاناً امنیت رو به کاهش و سر پل های خویشاوندان مورد توجه واقع می شوند. تمامی این عوامل برای مهاجرت وسیع مردم روستا تاثیر می گذارند.

بعضی دارای تأثیری بیشتر و برخی کمتر هستند و محقق صرفاً با استفاده از این روش است که می تواند کلیه این عوامل موثر و میزان تاثیر آنانرا شناسائی کند علاوه بر آن، این عوامل بر یکدیگر نیز تاثیر می گذارند، یعنی همانند یک منظومه یا شبکه علی در رابطه یا پیوست متقابل قرار دارند. از این رو است که شناخت تمامی آنان حائز اهمیتی اساسی در هر تحقیقی است که هدف از آن شناخت و انجام تحلیلی ژرفانگر و علمی است.

 

 

با آنچه گفته شد، تک نگاری را سومین مرحله یا گام در یک تحقیق درست می دانند. گام نخست پژوهش پهنا نگر است که موجبات تعمیم پذیری دستاوردها را فراهم می سازد. گام دوم تحلیل ژرفانگر است که شناخت علی و ژرفائی را موجب می شود و سومین گام تحلیل از طریق تک نگاری است که عمیق ترین حد پژوهش با آن صورت پذیر می شود. مثال تحقیقی در زمینه خودکشی وعوامل آن در تهران در سال ۶۹ مورد توجه است. در آغاز تمامی مشخصات فردی وخانوادگی افرادی را در نظر می گیریم که در جریان سال ۶۹ دست به خودکشی زده اند. چون تعمیم داده ها بدون آن میسر نخواهد بود.

 

لذا این اقدام ضروری است. در این حد تمامی جامعه آماری یا نمونه داری نمایائی مورد توجه قرار می گیرد. اما سوال اساسی متعاقب آن مطرح می شود، آیا تمامی آنانکه در برابر این مسائل، به عنوان مثال، عامل اقتصادی قرار گیرند، دست به خودکشی می زنند؟ پاسخ منفی است. پس در گام دوم (تحقیق ژرفائی) شناخت علی مورد توجه واقع می شود. از خانواده فرد سوال می شود، چرا این فرد دست به خودکشی زد؟ جوانه این اندیشه از چه زمانی تکوین یافت؟ و .... در مرحله سوم تمامی اطلاعات لازم و قابل دسترسی در مورد چندفرد تهرانی که در جریان سال ۶۹ دست به خودکشی زده اند و نمونه نمائی بشمار می آیند، اخذ می شود (گذشته فرد، سالهای نخستین زندگیش در خانواده، شغل و مسائل آن، تحصیلات، امکانات و مسائل زندگی و ...) در این صورت است که آستانه تحلیل اعتلا می یابد، زوایای تاریک پدیده شناخته می شود و به تعبیر باشلارد، علم به جستجوی اعماق ناپیدا و نهان می پردازد و کشف علل و عوامل را هدف قرار می دهد و به نوعی نوید آزادی انسان را با خود به ارمغان می آورد. زیرا انسانها را از تارو پود پیچیده جهل و تاریکی می رهاند.


آخرین سخن اینکه نباید تصور رود تک نگاری تنها شناختی وصفی را موجب شود، بلکه با آنچه گفته شد ملاحظه می شود، شناخت از طریق تک نگاری می تواند در زمره عمقی ترین شناخت ها باشد.

 

 

 

 

 

 

 

ساختار نگارش مونوگرافی( تک نگاری) یک روستا

 

 
مراحل نگارش مونوگرافی یک روستای ایرانی بر اساس مولفه های قابل پیمایش

 

 

 

 

 

فصل یک

 

مشخصات طول و عرض جغرافیایی، ارتفاع، پستی و بلندی، راه های دسترسی، مساحت، تاریخ پیدایش روستا، منابع تاریخی در رابطه با روستا، فاصله تا نزدیک ترین شهر، کدخداها، بزرگان و اداره کنندگان روستا تا اعضای شوراهای کنونی و...

 

 

 

 

 

فصل دوم

 

شکل سکونت روستاییان، اماکن بیرونی روستا، اماکن درونی روستا، ساختار معماری روستا( خانه ها، دامداری ها، آبدنگ ها و کارخانه ها، مغازه ها، مراکز بهداشتی و خدماتی و ...)، نامگذاری مکان ها و محلات و رودخانه ها و ...،

 

 

 


فصل سوم

 

ساختار جمعیت روستا:

 

زاد و ولد، مهاجرت، ازدواج، مرگ و میر، طلاق، میزان افزایش یا کاهش جمعیت و....

 

 

 

 

 

فصل چهارم

 

ساختار اجتماعی و سیاسی روستا:

 

طبقات اجتماعی روستا شامل ارباب و رعیت، روابط روستا با دیگر روستاها یا با شهر، روابط بین اقوام مختلف روستا، اختلافات محلی(سیاسی، کشاورزی و طایفه ای)، قدرت و اقتدار در روستا، نقش آفرینی در تصمیم گیری های کلان دهستان و بخش، جایگاه و فعالیت های سیاسی و گروه بندی های مختلف در روستا، شیوه حل و فصل اختلافات و نزاع های روستایی، زنان و  انواع فعالیت ها و نقش آنان در روستا، و ...

 

 

 

 

 

فصل پنجم

 

کشاورزی و دامداری:

 

پراکندگی زمین های کشاورزی، نقشه زمین های کشاورزی، نوع کاشت، داشت، شیوه برداشت محصول، میراب و شرایط آن، طرز تقسیم محصول، میزان درآمد کشاورزان، سطح زیر کشت زمین های مزروعی، مخارج کاشت و داشت برداشت، مقایسه دستمزدها در روستا با یکدیگر، مالکیت زمین، نوع ابزار کار و نوع آبیاری سایر فعالیت های کشاورزی مانند سم پاشی و ... ، دامپروری و انواع دام ها و شیوه نگهداری، صیفی کاری و جالیزکاری، باغداری، نوغانداری و سایر مشاغل کشاورزی قدیمی از دست رفته و...

 

 

 

 
فصل ششم

 

فرهنگ و آداب و رسوم:

 

پوشاک، خوراک، ابزار و فرهنگ کار در خانه، عروسی ها، تولد فرزند، مذهب، چگونگی گذران اوقات فراغت، بازی های محلی، خرافات و اعتقادات پراکنده، نذورات، روزه و مراسم آن، زیارات، جشن ها و اعیاد بومی و مذهبی، عزاداری های شخصی و عمومی بومی و مذهبی، مراسم ویژه مرگ عزیزان و خاکسپاری، فرهنگ شهید و شهادت و گرامیداشت آن در روستا، گویش، ضرب المثل ها و کنایات، فرهنگ غذا خوردن، پوشاک، موسیقی و آواهای کار زنان و مردان، فرهنگ کایری و ...

 

 

 

 

 

فصل هفتم

 

صنایع و مشاغل:

 

انواع صنایع تولیدی و تبدیلی ماشینی و خانگی، صنعت تولید و بسته بندی برنج، تجارت در روستا، صنایع دستی، مشاغل خدماتی و اداری و درمانی، درمانگاه  و خانه بهداشت، انواع شکار(تله زمینی، تله هوایی و انواع صید)، جاجیم بافی، نمد مالی، حصیر بافی و سایر مشاغل قدیمی از دست رفته و...  

 

 

 

فصل هشتم

 

اماکن عمومی، مذهبی، دولتی، آموزشی و ورزشی:

 

پارک روستایی، مساجد، حسینیه ها، تکایا، آرامگاه ها، امامزاده ها، مدارس و آموزشکده ها، کتابخانه های عمومی و خصوصی، زمین های ورزشی، باشگاه های ورزشی، بانیان و بنیانگذاران خدمات عمومی و عام المنفعه در روستا، خیّرین و تلاشگران عرصه توسعه روستا، نهاد های اجرایی مثل شورا، دهیاری و پایگاه مقاومت بسیج و فعالیت های آنان و ....

 

 

 

 

 

فصل نهم

 

تصاویر و اسناد قدیمی:

 

تصاویر قدیمی از تمامی موارد عنوان شده در هشت فصل پیشین و اسناد مرتبط با آن برای تایید مطالب و اطلاعات جمع آوری شده در منوگرافی روستایی. (تصاویر به عنوان سندی معتبر، بخش مهمی از منوگرافی روستایی را تشکیل می دهد). سی دی حاوی اسناد دیداری و شنیداری و سایر اسنادی که شرایط و یا ضرورتی برای درج آن در کتاب نبوده است.

 


 

 

پیوندها و منابع

 

 

 

 

منبع: ویکی روستا

 

 

ارسال نظر

وبسايت روستا مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است و از انتشار نظراتی که حاوی توهین یا بی‌احترامی به اشخاص حقيقي يا حقوقي و موارد مغایر با قوانین كشور باشد معذور است.

کد امنیتی
بارگزاری مجدد

درباره روستا
شهدا
حماسه سازان
مردم شناسی
کشاورزی
مشاغل و صنایع
آموزش
ورزش
زنان
خیرین
روستائيان نمونه
بنياد علمي فريد
آئينهاي مذهبي
نهادهای اجرایی
بهداشت
مقالات و مطالب مختلف
دیگر موضوعات

 

 

روستــا20